พี่ดีเจคะ หนูขอเล่าเรื่องน้องแอ๊ด หลานป้าน้อยที่ขายผลไม้หลังตลาดสดบ้านหนูนะคะ ไม่ใช่เรื่องหนูเองค่ะ แต่แอ๊ดเล่าให้หนูฟังตอนงานทำบุญบ้านป้าน้อยเมื่อปีก่อน แอ๊ดพูดไม่ค่อยจบประโยคเวลาเล่าเรื่องนี้ หนูเลยจำเป็นท่อนๆ ตามที่มันเล่า อาจจะสลับหน้าหลังไปบ้าง ไม่แน่ใจเหมือนกันค่ะ
แอ๊ดอายุสิบหกไปช่วยป้าน้อยขายกล้วยขายมะม่วงตอนเย็นหลังเลิกเรียน ป้าน้อยสอนกฎไว้ก่อนให้แอ๊ดเฝ้าแผงคนเดียวได้ บอกว่าจำไปเถอะ ไม่ต้องถาม
หนึ่ง เก็บแผงให้เสร็จก่อนหกโมงเย็น อย่าให้ค้างถึงมืด
สอง หวีกล้วยที่ยังเขียวอยู่ ห้ามขายหลังพระอาทิตย์ตก ถ้ามีคนมาขอซื้อตอนมืดแล้ว ให้บอกว่าหมดสต็อก ไม่ว่าจะเหลือกี่หวี
สาม ถ้ามีคนมาซื้อกล้วยเขียวตอนมืดแล้วยืนเงียบ ไม่พูดไม่ต่อราคา ให้เอาเงินทอนวางบนแผง อย่าส่งมือ
สี่ อย่าถามว่าเอาไปทำอะไร
แอ๊ดทำตามมาสามปี หรือจะสองปีก็จำไม่แน่ ไม่มีปัญหาอะไร จนคืนหนึ่งช่วงเข้าพรรษา ฝนตกทำให้เก็บแผงช้า หวีกล้วยเขียวสองหวีเหลืออยู่บนแคร่ไม้ตอนฟ้ามืดพอดี หมาข้างแผงเห่าอยู่พักหนึ่งแล้วก็เงียบไปเฉยๆ แอ๊ดกำลังจะยกเข้าถุงปุ๋ยเอากลับบ้าน ก็มีคนเดินมาจากทางต้นตะเคียนหลังตลาด ผู้หญิงนุ่งผ้าถุงสีเขียวอ่อน ผมยาวเปียกเหมือนเพิ่งอาบน้ำ เดินมายืนหน้าแผงเฉยๆ ไม่พูด
แอ๊ดนึกถึงกฎข้อสามในใจ เลยหยิบหวีกล้วยเขียวห่อใบตองส่งไป มือสั่นนิดหน่อยเพราะฝนยังไม่ขาดเม็ด ผู้หญิงคนนั้นรับไปโดยไม่จ่ายเงิน ไม่ทิ้งเงินทอนไว้ด้วย เดินกลับไปทางต้นตะเคียนแล้วหายไปในเงาต้น
ห้า ถ้าลืมกฎข้อสามแล้วส่งมือให้ ให้เอาข้าวสารโปรยรอบแผงคืนนั้นทันที
แอ๊ดลืมกฎข้อห้าเหมือนกัน วิ่งกลับบ้านโดยไม่หันหลังมองต้นตะเคียนเลย คืนนั้นเขานอนไม่หลับ นอนกำมือแน่นจนเล็บจิกฝ่ามือ ได้ยินเสียงเปลือกกล้วยลอกออกทีละแผ่น ดังแกร็บๆ อยู่ใต้ถุงปุ๋ยที่แขวนไว้หลังบ้าน ทั้งที่กล้วยหวีนั้นถูกยกไปให้คนแปลกหน้าแล้ว
หก อย่า—
แอ๊ดบอกว่าจำกฎข้อหกไม่ได้แล้ว ป้าน้อยเคยพูดไว้ตอนสอนคราวแรก แต่คืนที่ผู้หญิงคนนั้นมา แอ๊ดพยายามนึกยังไงก็นึกไม่ออก มีแต่ความรู้สึกว่ามันเกี่ยวกับต้นตะเคียนต้นเก่าหลังตลาด ต้นที่ปู่ของป้าน้อยโค่นทิ้งไปสมัยขยายแผงเมื่อสามสิบกว่าปีก่อน โดยไม่ได้บอกกล่าวไม่ได้เอาของเซ่นไปวางสักครั้ง
เจ็ด ถ้าไม่แน่ใจว่าทำถูกหรือผิด ให้ไปหาหลวงพ่อที่วัดใกล้แผง อย่าปล่อยให้ผ่านไปเกินสามวัน
ป้าน้อยพาแอ๊ดไปหาพระที่วัดหลังตลาดในวันที่สาม หลวงพ่อฟังแล้วให้ทำบุญอุทิศให้เจ้าที่เจ้าทาง ให้ปลูกต้นตะเคียนใหม่แทนต้นเก่าตรงมุมสวนหลังแผง แล้วให้ถวายกล้วยเขียวหนึ่งหวีไว้ที่โคนต้นทุกวันพระ ไม่ขาด
แอ๊ดเล่าว่าตอนนี้ทุกเย็นวันพระ เขาจะเดินไปวางกล้วยเขียวหนึ่งหวีไว้ที่โคนต้นตะเคียนต้นใหม่ ต้นที่ยังสูงไม่ถึงเอวเขาเลย แล้วเดินกลับแผงโดยไม่หันหลังมองอีก
เมื่อวานตอนหนูไปซื้อมะม่วงที่แผงป้าน้อย หนูเห็นหวีกล้วยเขียวหวีหนึ่งวางอยู่ที่โคนต้นเล็กๆ นั้น เปลือกมันเริ่มลอกออกเป็นแผ่นบางๆ ทั้งที่ยังไม่มีใครแตะ
Paul The Writer (public domain)